Esgazete’nin konuğu olan İnşaat Yüksek Mühendisi ve Su Uzmanı Fesih Bingöl ile Eskişehir’in bugününü ve geleceğini yakından ilgilendiren su sorununu konuştuk. Bingöl, suyun yalnızca belediyelerin ya da vatandaşların değil, merkezi yönetimden tarıma kadar bütün kesimlerin ortak sorumluluğu olduğuna dikkat çekti.

“Su hayattır, suyu kaybettiğimizde önemini anlıyoruz”

Eskişehir’in su kaynakları açısından temel sorunları neler?

Su gerçekten hayattır. Suyun ne kadar önemli olduğunu çoğu zaman ancak kesintiler yaşandığında daha iyi anlıyoruz. Hem suyun bilinçli kullanılması hem de insanların suya kolay ulaşabilmesi gerekiyor. Bu konuda hem yerel yönetimlerin hem de merkezi hükümetin sorumluluğu var.

Türkiye’nin genelinden baktığımızda ciddi bir su yönetimi problemimiz bulunuyor. Türkiye’de kullanılan suyun çok büyük bölümü tarıma gidiyor. Tarımsal sulamada hâlâ vahşi sulama yöntemlerinin kullanılması çok ciddi miktarda su kaybına neden oluyor.

Bu nedenle öncelikle tarımsal sulama politikalarının değiştirilmesi gerekiyor.

“Türkiye’nin tek merkezden yönetilen bir su politikasına ihtiyacı var”

Siz uzun süredir Türkiye’de bir Su Bakanlığı kurulması gerektiğini söylüyorsunuz. Neden böyle bir yapıya ihtiyaç var?

Bugün su konusunda birçok farklı kurumun görev ve yetkisi var. Devlet Su İşleri, çeşitli bakanlıklar ve belediyeler farklı noktalarda sürece dahil oluyor. Ancak bütüncül ve tek merkezden yürütülen bir su yönetimi olmadığında koordinasyon sorunu ortaya çıkıyor.

Ben Türkiye’de suyun tek merkezden yönetilmesi gerektiğini düşünüyorum. Adına Su Bakanlığı ya da başka bir isim verilebilir. Önemli olan su kaynaklarının, rezervlerin, tüketimin ve gelecekteki ihtiyaçların tek bir sistem içerisinde planlanmasıdır.

Böyle bir kurum, diğer bakanlıklar, belediyeler ve ilgili müdürlüklerle birlikte çalışmalı. Türkiye’nin hangi bölgesinde ne kadar su bulunduğu, ne kadarının kullanıldığı ve gelecekte ne kadar suya ihtiyaç duyulacağı net biçimde ortaya konulmalı.

“Asıl büyük tüketim tarımda”

Su tasarrufu denildiğinde sürekli vatandaşın evde kullandığı su konuşuluyor. Asıl sorun nerede?

Vatandaşın tasarruf etmesi elbette önemli ancak asıl büyük tüketim tarımda. Tarımda kullanılan su miktarı çok yüksek.

Türkiye’nin tarım politikasının aynı zamanda su kaynaklarına göre planlanması gerekiyor. Her bölgede her ürün yetiştirilmemeli. Çok fazla su isteyen sebze ve meyveler suyun bol olduğu bölgelerde yetiştirilmeli. Kurak tarıma uygun alanlarda ise daha az su isteyen ürünler tercih edilmeli.

Eskişehir özelinde de böyle bir planlama yapılabilir. Örneğin Sarıcakaya ve Mihalgazi gibi suyun daha fazla olduğu bölgelerde sebze ve meyve üretimi yoğunlaştırılabilir. Daha az su isteyen hububat ürünleri ise buna uygun bölgelerde yetiştirilebilir.

Yani “nerede, ne üretilecek?” sorusunun bilimsel bir planlama içerisinde cevaplandırılması lazım.

“Mevcut kaynaklar bugün yetiyor gibi görünüyor ama geleceği düşünmeliyiz”

Eskişehir’in suyu ne kadar yeterli? En çok merak edilen sorulardan biri de bu.

Bugünkü kaynaklarımız mevcut nüfus için yeterli gibi görünüyor. Ancak mesele sadece bugünü kurtarmak değil.

Eskişehir büyüyor. Nüfus arttıkça su ihtiyacı da artacak. Ben 2030 yılına doğru mevcut kaynakların yeterli olmayabileceğini düşünüyorum. Bu nedenle yeni kaynakların bugünden hazırlanması gerekiyor.

Su konusunda yatırım yapacağınız zaman birkaç yıl sonrasını değil, 20-30 yıl sonrasını planlamanız gerekir.

“Eskişehir için en önemli kaynaklardan biri Sakaryabaşı”

Yeni su kaynağı denildiğinde ilk olarak hangi proje gündeme gelmeli?

Eskişehir açısından üzerinde durduğum en önemli kaynak Sakaryabaşı'dır. Çifteler’de bulunan Sakaryabaşı suyunun Eskişehir’e getirilmesine yönelik geçmişte çalışmalar yapıldı.

Bu konuyla ilgili projeler gündeme geldi ancak daha sonra yatırım programından çıkarıldı. Ben bu projenin yeniden ele alınması gerektiğini düşünüyorum.

Geçmişte yaptığımız teknik çalışmalarda Sakaryabaşı'nda önemli miktarda su bulunduğunu görmüştük. Devlet Su İşleri tarafından bölgede rehabilitasyon çalışmaları da gerçekleştirildi.

Eskişehir’in gelecekteki su ihtiyacını düşünüyorsak Sakaryabaşı seçeneği mutlaka yeniden masaya yatırılmalı.

“Su meselesi siyasi çekişmeye kurban edilmemeli”

Sakaryabaşı projesinin bugüne kadar gerçekleştirilememesinin nedeni sizce ne?

Ben burada geçmiş dönemlerde siyasi değerlendirmelerin de etkili olduğunu düşünüyorum. Ancak suyun siyaseti olmaz.

Bir apartmanda farklı siyasi görüşlerden insanlar yaşıyor ama su kesildiğinde herkes aynı sorunu yaşıyor.

Bu nedenle Eskişehir’de bütün siyasi partilerin, milletvekillerinin, belediyelerin, sivil toplum kuruluşlarının, meslek odalarının ve üniversitelerin su konusunda ortak hareket etmesi gerekiyor.

2030’dan önce Sakaryabaşı suyunun Eskişehir’e kazandırılması konusunda kent çapında ortak bir irade ortaya konulması gerektiğini düşünüyorum.

“Yeraltı suyuna sınırsız bir kaynakmış gibi bakamayız”

Barajlar mı yoksa yeraltı suları mı Eskişehir için daha doğru bir çözüm?

Yeraltı suları kullanılabilir ancak rezervin ne kadar olduğunu çok iyi bilmek gerekiyor. Geçmişte Eskişehir çevresinde çok daha düşük derinliklerde yeraltı suyuna ulaşılabiliyordu. Bugün ise bazı bölgelerde çok daha derinlere inilmek zorunda kalınıyor.

Bu ciddi bir uyarıdır.

Baraj ve göletlerin avantajı, suyu depolayabilmenizdir. Yağışlı dönemlerde suyu toplar, ihtiyaç olduğunda kullanırsınız. Bu nedenle suyu tutabileceğimiz alanların artırılması gerekiyor.

Sakaryabaşı suyu Eskişehir’e getirilecekse bunun da tek bir noktaya bağlanması yerine farklı depolama ve dağıtım alanlarıyla desteklenmesi daha doğru olur.

Yeraltı kuyularının açılması da mutlaka kontrol altında tutulmalı.

“Eskişehir’de DSİ ile ESKİ daha koordineli çalışmalı”

Bugünkü yapıda DSİ ve ESKİ yeterince koordineli çalışabiliyor mu?

Ben yeterli koordinasyon olduğunu düşünmüyorum.

Eskişehir’in gelecekteki su probleminin çözümü için Devlet Su İşleri ile Büyükşehir Belediyesi ve ESKİ’nin birlikte hareket etmesi gerekiyor.

Su teknik bir meseledir. Kurumların siyasi tartışmaları bir kenara bırakarak şehrin geleceği için ortak çalışma yürütmesi gerekir.

Aynı zamanda bu kurumlarda konusunda uzman, liyakatli ve tecrübeli insanların görev yapması çok önemli.

“Kayıp ve kaçaklar teknolojiyle takip edilmeli”

Şebekedeki su kayıplarının azaltılması mümkün mü?

Kesinlikle mümkün.

İstanbul’da bulunduğum dönemde İSKİ'nin çalışmalarını inceleme fırsatım olmuştu. SCADA gibi sistemlerle şebekeyi sürekli takip edebiliyorsunuz.

Ana hatlarda ya da diğer borularda bir kaçak olduğunda sistem üzerinden tespit etmek mümkün.

Eskişehir’de de suyun hangi noktadan ne kadar geçtiğini, nerede kayıp olduğunu ve tüketimin hangi bölgelerde arttığını anlık takip edebilecek teknolojik altyapılar kullanılmalı.

Su yönetimi sadece yeni kaynak bulmak değildir. Elinizdeki suyu kaybetmemek de su yönetiminin en önemli parçalarından biridir.

“Arıtılmış içme suyuyla park sulamak doğru değil”

Belediyeler su tasarrufu konusunda neler yapabilir?

Şehir merkezindeki parklar, refüjler ve yeşil alanlarda çok ciddi miktarda su kullanılıyor.

İçilebilir hale getirilmiş, arıtma maliyeti yüksek olan suyun park ve bahçelerde kullanılmasını doğru bulmuyorum.

Alternatif su kaynakları oluşturulmalı. Park ve bahçelerde farklı sulama yöntemlerine geçilebilir. Damlama sulama bunlardan biridir.

Peyzaj anlayışımızın da değişmesi gerekiyor. Çok fazla su tüketen çim alanların her yerde kullanılması yerine daha az su isteyen bitkilere ve yeni peyzaj tekniklerine yönelinebilir.

Elbette insanlar yeşil alan görmek istiyor. Burada amaç yeşili ortadan kaldırmak değil, aynı yeşil alanı daha az su kullanarak koruyabilmektir.

“Arıtma maliyeti suyun fiyatını da etkiliyor”

Eskişehir’de suyun pahalı olmasının nedenlerinden biri de arıtma maliyeti mi?

Evet. Porsuk'tan alınan suyun içilebilir hale getirilmesi için ciddi bir arıtma süreci gerekiyor. Kimyasal kullanılıyor, enerji harcanıyor ve bunun bir maliyeti var.

Daha temiz bir kaynaktan gelen suyun arıtma maliyeti ile mevcut kaynağın arıtma maliyeti aynı değil.

Bu nedenle alternatif su kaynakları aynı zamanda suyun maliyetinin azaltılması açısından da önem taşıyor.

Kayıp ve kaçakları azalttığınızda, enerji maliyetini düşürdüğünüzde ve daha uygun kaynakları sisteme dahil ettiğinizde su fiyatları üzerinde de olumlu etkisi olabilir.

“ESKİ kendi enerjisini üretebilirse maliyet düşebilir”

Su fiyatlarını düşürmek için sizin önerileriniz neler?

Su üretim ve dağıtım sisteminin en önemli giderlerinden biri enerji.

ESKİ’nin ciddi elektrik gideri bulunuyor. Belediyelerin yenilenebilir enerji yatırımları yapmasının önünün açılması gerektiğini düşünüyorum.

Rüzgâr ve güneş enerjisinden elektrik üretilebilir. Kurum kendi kullandığı elektriğin önemli bölümünü üretebilirse suyun maliyetini de aşağı çekebilir.

Türkiye güneş açısından çok avantajlı bir ülke. Bunun değerlendirilmesi gerekiyor.

“10 metreküpe kadar ücretsiz su tasarrufu teşvik edebilir”

Vatandaşı su tasarrufuna teşvik etmek için farklı bir tarife uygulanabilir mi?

Ben bu konuda bir öneride bulundum.

Dört kişilik bir ailenin tasarruflu kullanımla aylık yaklaşık 10 metreküp suyla temel ihtiyacını karşılayabileceğini düşünüyorum.

Önerim şu: Belirli bir tüketim seviyesine kadar su ücretsiz ya da çok düşük ücretli olabilir. Ancak bu sınır aşıldıkça suyun birim fiyatı kademeli biçimde yükseltilebilir.

Örneğin 10 metreküpü aşan tüketimde tarife giderek artırılırsa insanlar su kullanımına daha fazla dikkat eder.

Böylece hem temel ihtiyaç güvence altına alınır hem de fazla tüketim yapan kişi daha yüksek bedel öder. Bunun ciddi bir tasarruf sağlayabileceğini düşünüyorum.

“Evlerde gri su sistemleri kullanılmalı”

Bireysel olarak vatandaşlar neler yapabilir?

Evlerde de çok ciddi tasarruf imkânı var.

Örneğin klozetlerde temiz içme suyunu kullanıyoruz. Oysa dünyanın bazı ülkelerinde lavabo, duş gibi yerlerden gelen ve yeniden kullanılabilecek su, uygun sistemlerden geçirilerek klozetlerde değerlendiriliyor.

Yeni yapılacak binalarda gri su sistemleri düşünülebilir.

Musluğu gereksiz yere açık bırakmamak, bulaşık ve çamaşır makinelerini tam kapasite çalıştırmak, rezervuarlarda daha az su tüketen sistemlere geçmek gibi basit yöntemler de toplamda ciddi tasarruf sağlar.

Su tasarrufu biraz da kültür meselesi. Suyun nasıl ve ne kadar büyük maliyetlerle evimize ulaştığını bilmemiz gerekiyor.

“Seyitgazi’deki su farklı alanlarda değerlendirilebilir”

İçme suyu dışında kullanılabilecek başka kaynaklar var mı?

Seyitgazi Ovası altında önemli miktarda su olduğunu düşünüyorum. Bu suyun sertlik gibi özellikleri nedeniyle doğrudan içme suyu şebekesine verilmesi uygun olmayabilir.

Ancak tarımda, park ve bahçelerin sulanmasında ya da araç yıkama gibi içme suyu kalitesinin gerekli olmadığı alanlarda kullanılabilir.

Buradaki sorun ikinci bir şebeke oluşturmanın maliyetidir.

Ama bir yerden başlamak gerekiyor.

Özellikle yeni yapılan mahallelerde içme suyuyla kullanım suyunun ayrıldığı çift sistemli altyapılar kurulabilir. Yeni yerleşim bölgeleri bunun için önemli bir fırsat.

“Kuraklık artık kalıcı bir gerçek”

Küresel iklim değişikliği Eskişehir’i ne ölçüde etkiliyor?

Kuraklığın artık bir gerçek olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Küresel iklim değişikliğini hep birlikte yaşıyoruz.

Bazı yıllarda yağışlar artabilir, yeraltı suyu ve göletlerdeki miktarlar yükselebilir. Ancak tek bir yağışlı yıl bize kuraklık tehlikesinin ortadan kalktığını düşündürmemeli.

Su politikasını bir yıllık yağışa göre değil, uzun vadeli iklim değişikliğine göre oluşturmak zorundayız.

“Eskişehir için bugünden dört konuda adım atılmalı”

Son olarak, Eskişehir 2030 yılında su sorunu yaşamak istemiyorsa ne yapılmalı?

Bunu birkaç başlık altında özetleyebiliriz.

Öncelikle park ve bahçelerde kullanılan su kontrol altına alınmalı ve içme suyu dışındaki alternatif kaynaklar kullanılmalı.

Evlerde su tasarrufu teşvik edilmeli.

Tarımda vahşi sulamadan vazgeçilerek modern sulama sistemlerine geçilmeli ve ürün deseni su kaynaklarına göre planlanmalı.

En önemlisi de Sakaryabaşı suyunun Eskişehir’e kazandırılması için gerekli çalışmalar bugünden başlatılmalı.

Su konusunda 2030’u beklersek geç kalabiliriz. Eskişehir’in bütün kurumlarının siyasi görüş ayrımı yapmadan ortak hareket etmesi gerekiyor.

Su hepimizin ortak meselesidir.

ESÇEVDER Başkanı M. Sadık Yurtman, yaptığı yazılı açıklamada Eskişehir'in Mahmudiye ilçesine bağlı Fahriye Mahallesi ile Sarıcakaya ilçesinin Düzköy, Laçin ve Beyköy mahallelerinde planlanan Jeotermal Enerji Santralleri (JES) projeleri için Eskişehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü tarafından "ÇED Gerekli Değildir" kararı verildiğini hatırlattı.

Yurtman ayrıca Odunpazarı ilçesine bağlı Ağapınar ve Eşenkara mahallelerinde açılması planlanan jeotermal sondaj kuyuları için de başvuruların yapıldığını, bu projelere ilişkin ÇED sürecinin devam ettiğini belirtti.

"Çevresel etkiler göz ardı edilmemeli"

Jeotermal enerji yatırımlarının "yeşil enerji" söylemiyle sunulmasına rağmen ciddi çevresel riskler barındırdığını savunan Yurtman, özellikle Aydın'daki Büyük Menderes Havzası'nda yaşanan olumsuz örneklerin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Açıklamada, jeotermal faaliyetler sırasında hidrojen sülfür, karbondioksit ve metan gibi gazların atmosfere salınabildiği, ayrıca arsenik, bor, cıva ve lityum gibi ağır metaller içeren akışkanların çevreye zarar verme riski taşıdığı ileri sürüldü.

Dernek, kontrolsüz deşarjların tarım topraklarında tuzlanmaya, yer altı ve yer üstü su kaynaklarının kirlenmesine, biyolojik çeşitliliğin zarar görmesine ve yerel iklim üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini savundu.

"Kümülatif etki değerlendirmesi yapılmalı"

ESÇEVDER, proje dosyalarında yer alan çevresel önlemlerin sahada her zaman uygulanmadığını öne sürerek, Eskişehir'de planlanan tüm jeotermal projelerin yalnızca tek tek değil, bölgesel ve kümülatif etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Dernek açıklamasında, "Yenilenebilir enerji adı altında tarım topraklarımızın, su kaynaklarımızın ve halk sağlığımızın risk altına girmesine izin verilmemeli. Tüm jeotermal projeler bağımsız bilim insanlarının hazırlayacağı raporlarla yeniden değerlendirilmelidir" ifadelerine yer verildi.

ESÇEVDER, kamuoyunu ve ilgili kurumları Eskişehir'deki jeotermal projelerinin çevresel etkilerini yakından takip etmeye davet ederek, "Doğanın geri dönüşü yoktur. Toprağımıza, suyumuza ve geleceğimize sahip çıkalım." çağrısında bulundu.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı Atık Yönetimi Şube Müdürü Merve Sayılır, Entegre Katı Atık Bertaraf ve Enerji Üretim Tesisi’nde günlük yaklaşık 900 ile 970 ton arasında atığın işlendiğini belirtti. Tesiste atıklardan elektrik enerjisi üretilirken, ortaya çıkan atık ısı ise belediyenin peyzaj bitkilerinin yetiştirildiği seraların ısıtılmasında kullanılıyor.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Entegre Katı Atık Bertaraf ve Enerji Üretim Tesisi’nde, kentten toplanan yüzlerce ton atık hem bertaraf ediliyor hem de enerjiye dönüştürülüyor.

Tesis hakkında bilgi veren Eskişehir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı Atık Yönetimi Şube Müdürü Merve Sayılır, mücavir alan sınırlarından günlük yaklaşık 900 ile 970 ton arasında atığın tesise getirildiğini söyledi.

Sayılır, “Katı atıklar çöp kamyonlarıyla tesisimize getiriliyor. Tesise girişlerinin ardından poşet açıcılar, kırıcılar, bant sistemleri ve çeşitli ayırıcılar yardımıyla işleniyor. Bu süreçte atıkların organik kısmı ayrıştırılıyor” dedi.

Atıklardan elektrik enerjisi üretiliyor

Tesiste ayrıştırılan organik atıkların değerlendirilmesi sonucunda elde edilen gazların enerji üretiminde kullanıldığını belirten Sayılır, depolama sahalarında oluşan metan gazının da özel sistemlerle toplandığını ifade etti.

Sayılır, “Fermantasyon işlemine dahil olmayan ve organik atıkların dışında kalan baki atıklarımız depolama sahalarında depolanıyor. Bu alanlarda oluşan metan gazı borular aracılığıyla çekiliyor. Toplanan gaz yakılarak elektrik enerjisine dönüştürülüyor” diye konuştu.

Fermantasyon ve depo gazından elde edilen elektrik enerjisinin şebekeye aktarıldığını belirten Sayılır, üretilen elektriğin hanelerde kullanılmak üzere enerji dağıtım sistemine verildiğini söyledi.

Atık ısı seraları ısıtıyor

Enerji üretimi sırasında ortaya çıkan atık ısının da değerlendirildiğine dikkat çeken Sayılır, bu ısının Büyükşehir Belediyesi’ne ait seraların ısıtılmasında kullanıldığını anlattı.

Sayılır, “Enerji üretimi sırasında ortaya çıkan atık ısı ile seramızı ısıtıyoruz. Burada Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin park, bahçe, refüj ve peyzaj alanlarında kullandığı bitkilerin üretimi gerçekleştiriliyor. Üretilen bitkiler daha sonra kentin farklı noktalarına taşınarak Eskişehir’i güzelleştirmek amacıyla kullanılıyor” ifadelerini kullandı.

Böylece tesise gelen atıklar yalnızca bertaraf edilmekle kalmıyor; elektrik enerjisine dönüştürülürken ortaya çıkan ısı da yeniden değerlendirilerek belediyenin üretim faaliyetlerinde kullanılıyor.

Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Selma Başkut Güder, Alpu ilçesinin Esence ve Uyuzhamam mahalleleri yakınında planlanan altın-gümüş madeni projesine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Güder, ÇED başvuru dosyasının Haziran 2026'da kamuoyunun gündemine geldiğini belirterek, proje alanının Türkiye'nin en önemli tarım alanlarından biri olan Alpu Büyük Ovası üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu söyledi.

Güder, Alpu Ovası'nın 52 bin hektarlık alanıyla 2017 yılında Bakanlık kararıyla Büyük Ova Koruma Alanı ilan edildiğini hatırlatarak, "Büyük ova statüsü; tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon ve amaç dışı kullanımlara karşı korunması gereken alanlar anlamına geliyor. Bu alanların tarım dışı faaliyetlere açılmaması gerekiyor" dedi.

"Maden sahası köylere çok yakın"

Proje alanının Eskişehir kent merkezine 42 kilometre, Alpu ilçe merkezine ise yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta bulunduğunu ifade eden Güder, maden sahasının Esence Mahallesi'ne 245 metre, Uyuzhamam Mahallesi'ne 670 metre mesafede olduğunu söyledi. ÇED alanının ise Esence Mahallesi'ne yalnızca 30 metre uzaklıkta bulunduğunu belirten Güder, açık ocak işletmeciliğinin yerleşim alanlarını doğrudan etkileyeceğini dile getirdi.

"Tarımsal üretim büyük zarar görecek"

Bölgenin buğday, arpa, mısır, şeker pancarı ve kuru soğan üretimi açısından Eskişehir'in en verimli alanlarından biri olduğunu vurgulayan Güder, açık ocak işletmeciliği sırasında yapılacak patlatmalar ile oluşacak toz ve partiküllerin bitkilerin yapraklarını kaplayacağını söyledi.

"Bitkilerin gözenekleri kapanacak, fotosentez olumsuz etkilenecek. Özellikle mısırın döllenme döneminde ciddi verim kayıpları yaşanacak. Hem kalite hem de ürün miktarında düşüş meydana gelecek" diyen Güder, bölgedeki tarımsal üretimin geri dönülmez şekilde zarar göreceğini ifade etti.

"Mera alanları ve hayvancılık da etkilenecek"

ÇED alanı içerisinde çayır ve mera alanlarının bulunduğunu belirten Güder, açık ocak madenciliğinin yalnızca tarımı değil, hayvancılığı da olumsuz etkileyeceğini söyledi.

"Mera alanlarının zarar görmesiyle küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık da ciddi kayıplar yaşayacak. Hem hayvanların beslenmesi zorlaşacak hem de verim ve kalite düşecek" ifadelerini kullandı.

"Yeraltı suları tehlike altında"

Bölgede yeraltı su seviyelerinin son yıllarda önemli ölçüde düştüğünü dile getiren Güder, geçmişte 30-35 metrelerden ulaşılan suya bugün yaklaşık 300 metre derinlikten erişilebildiğini belirtti.

"Maden işletmesi faaliyete geçerse zaten hızla azalan yeraltı sularını tamamen kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağız. Su ve gıda güvenliği açısından çok büyük bir tehdit söz konusu" dedi.

22 Temmuz'da halk bilgilendirme toplantısı yapılacak

Doğa ve Yaşam Platformu olarak bölgede incelemelerde bulunduklarını anlatan Güder, Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç'ın da ziyarete katıldığını söyledi. Farklı meslek odalarının projeyi kendi uzmanlık alanları açısından değerlendirdiğini belirten Güder, vatandaşlara çağrıda bulundu.

22 Temmuz Çarşamba günü saat 10.00'da Esence Mahallesi Camisi önünde yapılacak halkın bilgilendirme toplantısına tüm Eskişehirlileri davet eden Güder, şöyle konuştu:

"Bu yalnızca Esence'nin, Uyuzhamam'ın ya da Aktepe'nin meselesi değil. Bu proje domino etkisi yaratacak. Tarım, su kaynakları, mera alanları, hayvancılık ve insan sağlığı birlikte etkilenecek. Sekiz yıl sürmesi planlanan bu işletme boyunca bölge sürekli patlatma, toz ve gürültüye maruz kalacak. Sonuçta yalnızca Alpu değil, tüm Eskişehir etkilenecek."

Güder, Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi adına, Büyük Ova statüsündeki verimli tarım arazilerinde madencilik faaliyetlerine karşı olduklarını belirterek, Alpu Ovası'nın korunması çağrısını yineledi.

Tepebaşı Belediyesi, halk sağlığını korumaya yönelik çalışmalarını yaz döneminde de yoğun bir şekilde sürdürüyor. Bu kapsamda Veteriner İşleri Müdürlüğü ekipleri tarafından ilçe genelinde sivrisinek, karasinek ve diğer uçkun zararlılara karşı ULV ilaçlama çalışmaları program dahilinde gerçekleştiriliyor.

Ekipler, belirlenen çalışma takvimi doğrultusunda mahalle mahalle yürüttüğü ilaçlama faaliyetlerine Yeni Mahalle'de devam etti. ULV yöntemiyle gerçekleştirilen uygulamalar sayesinde sivrisinek, karasinek ve diğer uçkunların yoğunluğunun azaltılması hedeflenirken, vatandaşların yaz aylarını daha sağlıklı ve huzurlu bir ortamda geçirmesi amaçlanıyor.

Veteriner İşleri Müdürlüğü ekipleri, hava koşulları ve belirlenen program doğrultusunda ilçe genelindeki tüm mahallelerde ilaçlama çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Çalışmalarla birlikte özellikle yaz aylarında artış gösteren uçkun kaynaklı olumsuzlukların önüne geçilmesi hedeflenirken, halk sağlığının korunmasına yönelik mücadele kararlılıkla devam ediyor.

Tepebaşı Belediyesi yetkilileri, yaşam kalitesini artırmaya yönelik çevre ve halk sağlığı çalışmalarının planlı şekilde sürdürüleceğini belirterek, vatandaşların daha sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşamlarını sürdürebilmeleri için ekiplerin sahadaki çalışmalarına aralıksız devam ettiğini ifade etti.

İklim değişikliğinin etkileri her geçen gün daha fazla hissedilirken, su kaynaklarının korunması ve verimli kullanılması kamu kurumlarının öncelikli sorumlulukları arasında yer alıyor. Bu kapsamda çalışmalarını sürdüren ESKİ Genel Müdürlüğü, personeline yönelik kurumsal farkındalık eğitimi düzenledi.

İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Eğitim Şube Müdürü Selim Tamer tarafından verilen eğitimde; iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri, suyun sürdürülebilir yönetimi, su verimliliğinin artırılması ve bireysel ile kurumsal sorumluluklar ele alındı.

Kuraklık riskinin artması, yağış rejimlerinin değişmesi ve su kaynakları üzerindeki baskının büyümesi nedeniyle su yönetiminde bilinçli insan kaynağının önemine dikkat çekildi. ESKİ’nin altyapı yatırımlarını eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla destekleyerek sürdürülebilir su yönetimini güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi.

Eğitimle birlikte personelin hem görev alanlarında hem de günlük yaşamlarında su tasarrufu ve çevresel sürdürülebilirlik konusunda örnek davranışlar geliştirmesi amaçlanıyor.

ESKİ yetkilileri, iklim değişikliğine uyum sürecinin yalnızca güçlü altyapıyla değil, bilinçli insan kaynağıyla mümkün olduğunu vurgulayarak su verimliliğine yönelik eğitimlerin devam edeceğini bildirdi.

Fransa, İspanya ile İtalya’nın Agrigento ve Bari kentlerinden kurumların ortak olduğu proje, bal üretiminde hijyen, paketleme ve üretim standartlarının Avrupa Birliği seviyesine yükseltilmesini hedefliyor.

Yüksel Çil: “Uluslararası iş birlikleri yeni projelerin önünü açacak”

Toplantının açılışında konuşan Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Yüksel Çil, proje kapsamında yürütülen çalışmalar, elde edilen kazanımlar ve sürdürülebilir arıcılığa sağlanacak katkılar hakkında bilgi verdi.

Çil, projenin yalnızca Türkiye’ye değil, Avrupa ülkeleri ve dünya genelindeki arıcılık sektörüne de önemli katkılar sunacağını belirterek, kurulan uluslararası iş birliklerinin kurumların kurumsal kapasitesini güçlendirdiğini ve gelecekte hayata geçirilecek yeni projelere zemin hazırlayacağını ifade etti.

Eğitim materyalleri uluslararası erişime açılacak

Proje Koordinatörü Veteriner Hekim Dr. Hatice Olcay ise proje hedefleri, gerçekleştirilen faaliyetler, ortaklık toplantıları, proje çıktıları ve yaygınlaştırma çalışmaları hakkında katılımcılara bilgi verdi.

Olcay, proje kapsamında hazırlanan eğitim materyallerinin mesleki eğitim personeli ve arıcılık sektörüne önemli katkılar sağlayacağını, farklı dillere çevrilerek uluslararası erişime sunulacağını söyledi.

Dört ülkeden uzmanlar Eskişehir’de buluştu

Toplantıda İspanya, Fransa ve İtalya’dan gelen proje ortakları kendi alanlarına ilişkin sunumlar gerçekleştirirken, Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü personelleri de çeşitli başlıklarda katılımcıları bilgilendirdi.

Gıda Mühendisleri Zuhal Ünal Canbaz, Selma Öztürk, Ayşe Özden, Müge Çimen ve Şeyda Kıran ile Veteriner Hekim Mehtap Özsancaktar, proje faaliyetleri ve elde edilen sonuçlara ilişkin sunumlar yaptı.

Katılım belgeleri takdim edildi

İki gün süren program, Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Yüksel Çil tarafından katılımcılara katılım belgelerinin verilmesi ve gelecekteki iş birliklerine yönelik iyi niyet mesajlarının paylaşılmasıyla sona erdi.

Eskişehir’de yaşlı ağaçtan kopup park halindeki otomobilin üstüne düşen kalın dal parçası Büyükşehir Belediyesi (EBB) İtfaiye Dairesi Başkanlığı ekiplerinin titiz çalışması sonucunda kaldırıldı.
Olay, Odunpazarı ilçesi Paşa mahallesi Pazaroğlu Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, sokak üzerinde bulunan geniş gövdeli bir söğüt ağacının kalın dalı kırıldı. Kırılan dal parçası park halindeki bir sedan otomobilin üzerine düştü. İhbar üzerine olay yerine Eskişehir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı ekipleri sevk edildi. İtfaiyenin titiz çalışması sonucu araç üzerindeki kalın dal kaldırıldı. Olay ekiplerin profesyonel ve hızlı çalışması sonucunda en az maddi hasarla atlatılırken, araç sahibi itfaiye ekiplerine teşekkür etti. Dalın kendiliğinden koptu ve durumun ağacın yaşlılığına bağlı bir nedenden dolayı yaşandığı öngörüldü.

Eskişehir-Afyonkarahisar yolunda kar etkili oldu

Afyonkarahisar’da sabah saatlerinde başlayan yağmur, yüksek kesimlerde yerini kar yağışına bıraktı. Özellikle Afyonkarahisar’ı Eskişehir’e bağlayan kara yolunda etkili olan kar, ulaşımda aksamalara neden oldu.

Kar yağışıyla birlikte yolun bazı bölümleri beyaza bürünürken, güzergâhı kullanan sürücüler zor anlar yaşadı. Görüş mesafesinin düşmesi ve yol zemininin kayganlaşması nedeniyle trafikte zaman zaman aksamalar meydana geldi.

Ekipler yolda çalışma başlattı

Bölgeye sevk edilen Karayolları ekipleri, kar küreme ve tuzlama çalışması yaptı. Jandarma ekipleri de kaza riskine karşı güzergahta önlem alarak sürücüleri dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Kar yağışının ulaşımı olumsuz etkilediği bir diğer nokta ise Afyonkarahisar-Şuhut kara yolu oldu. Bu bölgede de yağış nedeniyle uzun araç kuyrukları oluşurken, Karayolları ve belediye ekiplerinin müdahalesiyle trafik kontrollü şekilde sağlanmaya başladı.

Sürücülere dikkatli olun uyarısı

Yetkililer, Eskişehir-Afyonkarahisar güzergâhını kullanacak sürücülerin kış lastiği, zincir ve çekme halatı gibi ekipmanlarını bulundurmaları, takip mesafesini korumaları ve trafik ekiplerinin uyarılarına uymaları gerektiğini belirtti.

Karayolları, jandarma ve polis ekiplerinin yolların açık tutulması için çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

İl Müdürlüğü Sazova kampüsü sosyal tesislerinde üç gün süreyle gerçekleştirilen program; Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürlüğü koordinasyonunda, Odunpazarı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Tepebaşı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü iş birliğiyle yürütüldü. Söz konusu eğitim programına toplam 952 çiftçi katılım sağladı.

Eğitimlerde; bitki koruma ürünlerinin kontrollü, kayıtlı ve izlenebilir şekilde kullanımını esas alan B-Reçete uygulamaları ile dijital takip ve denetim altyapısını oluşturan E-ÜKDS sistemi hakkında detaylı bilgilendirme yapılmıştır. Ayrıca, çiftçilerin ilgili mevzuat kapsamında sahip olması gereken Bitki Koruma Ürünleri (BKÜ) Uygulayıcı Belgesi hakkında da gerekli bilgilendirmeler yapıldı.

B-Reçete sisteminin, yalnızca bir mevzuat yükümlülüğü olmanın ötesinde; tarımsal üretimde kaliteyi artıran, çevre ve insan sağlığının korunmasına katkı sağlayan önemli bir uygulama olduğu değerlendirildi. Bu kapsamda, eğitim faaliyetleri ile çiftçilerin yetkilendirilmiş uygulayıcılar olarak sahada daha bilinçli ve etkin rol almaları hedeflenmekte.

Eğitim programını başarıyla tamamlayan çiftçilere, Bitki Koruma Ürünleri (BKÜ) Uygulayıcı Belgeleri düzenlenerek teslim edilecek.

Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı ekipleri, hem kent merkezinde hem de 12 kırsal ilçede yoğun bir mesai sürdürüyor.Nisan ayının elverişli hava koşullarını fırsata çeviren ekipler, özellikle kırsal mahalle yollarında altyapı güçlendirme, zemin iyileştirme, asfalt yama ve bakım-onarım çalışmalarını aralıksız yürütüyor. Çalışmalar kapsamında birçok noktada ulaşım konforu ve yol güvenliği artırılıyor.

Kırsal bölgelerde yürütülen çalışmalar çerçevesinde;

Han ilçesi İskankuyu Mahalle yolu ile ilçe çevre yolunda altyapı ve zemin iyileştirme çalışmaları gerçekleştirildi.

Mihalıççık ilçesi Dümrek–Yeni Köseler Mahalle yolu ve Yeşilyurt–Çalkaya hattında zemin iyileştirme çalışmaları yapıldı.

Sivrihisar ilçesi Karacaören–Kuzören mahalleleri bağlantı yolunda zemin iyileştirme çalışmaları tamamlandı.

İnönü ilçesi Seyitali–Yörükyayla Mahalle yolu altyapı ve asfalt onarım çalışmaları devam ediyor.

Seyitgazi ilçesi Aslanbeyli Mahalle yolu ile Büyükdere Mahallesi–Mahmudiye ilçesi Güllüce Mahallesi bağlantı yolunda iyileştirme çalışmaları gerçekleştirildi.

Günyüzü ilçesi Doğray Mahalle yolunda zemin iyileştirme çalışmaları yapıldı.

Tepebaşı ilçesi Behçetiye–Çalkara mahalle bağlantı yolunda asfalt yama ve bakım çalışmaları tamamlandı.

Mihalgazi ilçesi Alpagut yolunda zemin iyileştirme ve asfalt yama çalışmaları gerçekleştirildi.

BAKIM ONARIM ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR

Öte yandan, 6 kırsal şantiye üzerinden mahalle yollarında asfalt yama, bakım ve onarım çalışmaları sürerken; şev ve şarampol temizliği ile tarla yollarında greyderle bakım onarım çalışmaları da kesintisiz devam ediyor.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, kırsal bölgelerde ulaşım altyapısını güçlendirmeye yönelik çalışmaların yıl boyunca planlı şekilde devam edeceğini belirtti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son tahminlerine göre, ülke genelinde 1 Mayıs Cuma gününden itibaren batı kesimlerinden başlayarak serin ve yağışlı havanın etkili olması bekleniyor. Yağışların genel olarak sağanak ve gök gürültülü sağanak şeklinde, yüksek kesimlerde ise karla karışık yağmur ve yer yer kar şeklinde olacağı tahmin ediliyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, ülke genelinde mevsim normalleri civarında seyreden hava sıcaklıklarının 1 Mayıs Cuma günü itibarıyla hissedilir derecede azalacağını duyurdu. Son tahminlere göre önümüzdeki hafta ortasına kadar sıcaklığın mevsim normallerinin altında seyretmesi bekleniyor. Sıcaklıklardaki düşüşe bağlı olarak özellikle iç kesimlerin yükseklerinde buzlanma ve don hadiseleri görülebilir. Yağışların genel olarak sağanak ve gök gürültülü sağanak şeklinde, yüksek kesimlerde ise karla karışık yağmur ve yer yer kar şeklinde olacağı tahmin ediliyor.
Meteoroloji’den yapılan açıklamada düşük sıcaklıklar nedeniyle iç kesimlerin yükseklerinde yerel zirai don riski bulunduğu belirtilerek, vatandaşların meteorolojik erken uyarıları takip etmesi önerildi. 1-6 Mayıs tarihleri arasında bazı il merkezlerinde beklenen en düşük hava sıcaklıkları şöyle:
"Ankara 3 derece, İstanbul 8 derece, İzmir 7 derece, Konya 7 derece, Kocaeli 9 derece, Bolu 2 derece, Samsun 7 derece, Trabzon 9 derece, Tokat 5 derece, Erzurum 1 derece, Eskişehir 3 derece, Afyonkarahisar 3 derece, Balıkesir 4 derece, Sivas 5 derece."

Meteoroloji 3. Bölge Müdürlüğü, Eskişehir ve çevresi için yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış uyarısında bulunurken, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edeceğini bildirdi.
Meteoroloji 3. Bölge Müdürlüğü’nden alınan verilere göre; Eskişehir genelinde havanın parçalı az bulutlu olacağı ve sıcaklığın mevsim normallerinin üzerinde seyredeceği tahmin ediliyor. Ayrıca Eskişehir ve çevresinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış öngörülüyor. Rüzgarın ise batı ve kuzeybatı yönlerden hafif zaman zaman orta kuvvette, yağış anında kuvvetli esmesi bekleniyor.
Öte yandan; günün en yüksek hava sıcaklığı 22 derece ile Odunpazarı ve Alpu, en düşük hava sıcaklığının ise 16 derece ile Mihalıççık ilçesi olması öngörülüyor.

Eskişehir'in yüksek kesimlerinde etkili olan kar yağışı sonucunda Bozdağ Mahallesi beyaza büründü.
Meteoroloji 3. Bölge Müdürlüğü'nün tahmin ettiği üzere Eskişehir'in yüksek kesimlerinde kar yağışı etkili oldu. Kentin çeşitli noktalarında yağan kar, Bozdağ Mahallesi'ni beyaza bürüdü. Nisan ayında kış mevsimine geri dönen mahallede ortaya çıkan güzel manzara dron ile havadan görüntülendi.

"Şu anda yaklaşık 10 santim kar var"
Kar yağışının bereket olduğunu vurgulayan Bozdağ Mahalle Muhtarı Ahmet Aydın, "Bugün buradaki durum güzel, bereketli. Yağışlarımız bu yıl oldukça bol. Bizim burası yüksek olması hasebiyle yağışlar sert oluyor. Şükür bu sene iyiyiz, bereketliyiz. Geçen yıl yaşadığımız susuzluk bu yıl yaşanmayacak diye düşünüyoruz. Burada haziranda bile kar gördük geçmişte. Şu anda yaklaşık 10 santim kar var. Bu durum rakımdan kaynaklanıyor. Yağışlar üreticiyi sevindiriyor" dedi.

Eskişehir'de fırtınanın etkisiyle parçalanarak 4 katlı binadan aşağıya uçan sac çatı parçası şans eseri kimseye isabet etmezken, yaşananlar güvenlik kamerasına yansıdı.
Olay, saat 14.40 sıralarında Tepebaşı ilçesi Batıkent Mahallesi Tevfik Fikret Caddesi'nde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, bir sitenin içinde bulunan 4 katlı binanın sac malzemeden yapılan çatısı, fırtınanın etkisiyle parçalanarak uçtu. Aşağıya doğru savrulan çatının parçaları sokağın ortasına düşerken, park halindeki araçlarda maddi zarar oluştu. Çatıdan kopan bazı parçaların da çevredeki binaların dış cephesine adeta mermi gibi saplandığı görüldü. Bu esnada şans eseri sokaktan geçen kimsenin olmaması muhtemel bir faciayı önledi.
Apartman sakinleri kendi imkanları ile güvenlik tedbirleri almaya çalışırken, anbean kameraya yansıyan olayla ilgili polis ekipleri tarafından inceleme başlatıldı.

Eskişehir’de doğa, tarım ve çevre gündeminin ele alınacağı “Doğaya Bir Can Suyu Yeter!” paneli, 25 Nisan 2026 Cumartesi günü saat 13.00’te Taşbaşı Kültür Merkezi Kırmızı Salon’da yapılacak.

Panel, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi, TEMA Vakfı Eskişehir İl Temsilciliği ve Türkiye Ormancılar Derneği Eskişehir İl Temsilciliği paydaşlığında düzenlenecek.

Etkinlikte doğa, orman, tarım, su kaynakları, kuraklık ve özellikle kırsal alanda büyük zarara yol açan yangınlar ile çözüm yolları konuşulacak. 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleştirilen ortak çalışmaların ardından bu yıl da aynı paydaşlarla panel düzenleneceği belirtildi.

Bu yıl ayrıca, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı sonrasında planlanan etkinlikte, Türkiye’nin geleceği olarak görülen çocuklar da doğa başlığı altında değerlendirilecek.

Panelin moderatörlüğünü Deniz Hakan Durmuş üstlenecek. Etkinlikte konuşmacı olarak Gürsel Gür, Nejat Çelik, İlayda Çelik Bağlum, Hasan Çakıllı ve Azmet Başar Kavcin yer alacak.

Düzenleyici kurumlar, tüm kurum ve kuruluş temsilcilerini, üreticileri, üyeleri, çocukları, gençleri ve Eskişehirlileri panele davet etti.