Restoran ve lokanta mutfağında çalışma tezgahı seçimi yalnızca boş duvara sığacak bir ölçü bulmakla tamamlanmaz. Tezgahın hazırlık hattındaki görevi, yıkama alanıyla ilişkisi, pişirme ekipmanlarına uzaklığı, altında nasıl depolama yapılacağı ve aynı yüzeyi kaç kişinin kullanacağı birlikte değerlendirilmelidir. Aynı tezgah kurgusu küçük bir lokantada verimli çalışırken yoğun üretim yapan bir restoranda personel hareketini yavaşlatabilir.
Bu nedenle endüstriyel mutfak tezgahları arasından seçim yapılırken önce ürünün mutfaktaki yeri tanımlanmalıdır. Özer Endüstriyel'in ürün grubunda açık alt raflı ve sürgü kapaklı çalışma tezgahı gibi farklı gövde düzenleri bulunur. Firma ayrıca İstanbul Zeytinburnu'ndaki kendi fabrikasında üretim yapmakta ve mutfak yerleşimine göre özel ölçü imalat seçeneği sunmaktadır.
Lokanta hazırlık tezgahı mutfakta nereye yerleştirilmeli?
Lokanta ve restoran hazırlık bölümünde çalışma tezgahı yıkama ile pişirme arasındaki bağlantıyı kurar. Ürün sayfasında açıklanan yerleşim yaklaşımında tezgahın bir ucunun yıkama istasyonuna diğer ucunun ise ocak hattına bakması öne çıkar. Böylece yıkanmış malzemenin hazırlık yüzeyine taşınması ve hazırlanan ürünün pişirme bölümüne aktarılması için mutfağın farklı noktaları arasında gereksiz hareket oluşmaz.
Bu yerleşim özellikle servis yoğunluğu yükseldiğinde önem kazanır. Sebze yıkama bölümünden çıkan bir kabın uzun bir koridor boyunca taşınması veya hazırlanmış ürünün pişirme hattına ulaşmak için başka çalışma alanlarından geçirilmesi mutfak akışını karmaşıklaştırır. Çalışma yüzeyini iki işlem arasındaki doğal geçiş noktasına yerleştirmek daha sade bir üretim hattı oluşturur.
Kirli bulaşık akışının ise hazırlık alanından ayrılması gerekir. Salondan dönen kirli kapların hazırlık yüzeyinin üzerinden geçirilmesi yerine bulaşık bölümüne ayrı bir güzergahla ulaşması mutfakta temiz ve kirli işlemlerin birbirine karışmasını azaltır.
Restoran hazırlık bölümünde derinlik neden önemlidir?
Tezgah derinliği arttıkça kullanılabilir tabla alanı büyür ancak mutfaktaki geçiş alanı daralabilir. Bu nedenle derinlik kararı yalnız çalışma yüzeyine bakılarak verilmemelidir. Tezgahın karşısındaki ekipmanlar, personelin arkasından geçen servis hattı ve açık kapıların kapladığı alan da hesaba katılmalıdır.
Özer Endüstriyel'in kategori bilgisinde lokanta ve restoran hazırlık alanı için 70 santimetre derinlik tipik bir kullanım olarak belirtilmektedir. Aynı kaynakta tek alt raflı düzen de bu işletme tipiyle eşleştirilir. Bu yapı çalışma tablasının altında kap veya hazırlık ekipmanlarının tutulmasına imkan verirken yanları tamamen kapalı bir gövde oluşturmaz.
Ancak her restoranın aynı ölçüde tezgaha ihtiyaç duyduğu düşünülmemelidir. Dar bir servis arkası ile geniş bir ana hazırlık istasyonu aynı iş yükünü taşımaz. Ölçü belirlenirken duvar mesafesi kadar personelin tezgah önünde rahat çalışıp çalışamayacağı da kontrol edilmelidir.
Açık raflı ve kapalı gövdeli tezgah arasında ne fark vardır?
|
Tezgah düzeni |
Öne çıkan kullanım |
Seçimde dikkate alınacak konu |
|
Tek alt raflı açık gövde |
Lokanta ve restoran hazırlık bölümü |
Kapların çalışma yüzeyinin altında erişilebilir tutulması ve zemin temizliğine erişim |
|
Kapalı gövde |
Pastane ve kuru malzeme kullanılan imalat alanları |
Malzemelerin kapalı hacimde tutulması ve iç bölümün düzenli kontrol edilmesi |
|
Rafsız açık ayaklı yapı |
Altına hareketli ekipman yerleştirilen veya üstünde ekipman kullanılan noktalar |
Tezgah altındaki boşluğun iş akışında nasıl değerlendirileceği |
|
Çift alt raflı yapı |
Daha fazla alt depolama isteyen çalışma noktaları |
Ek depolama ile alt raflara erişim ve temizlik arasındaki denge |
Lokanta mutfağında açık raflı modelin avantajı sık kullanılan kapların doğrudan çalışma noktasının altında tutulabilmesidir. Kapalı gövde ise farklı bir depolama yaklaşımı sunar. Bu nedenle gövde tipi estetik bir ayrıntı olarak değil işletmenin hangi malzemeyi nerede saklayacağına göre belirlenmelidir.
Et ve balık hazırlığında tezgah kurgusu nasıl değişir?
Et ve balık hazırlığında yüzeyin su ve gıda kalıntılarıyla daha yoğun temas etmesi, temizlik düzenini tezgah seçiminde daha belirgin hale getirir. Özer Endüstriyel'in kategori açıklamasında bu alanlarda durulama düzeni ile köşe yapısına özellikle dikkat çekilmektedir.
İç köşelerin keskin bırakılması temizlik sırasında bez veya fırçanın köşenin tamamına ulaşmasını zorlaştırabilir. Yarıçaplı birleşimler ise köşe boyunca erişimi kolaylaştırır. Aynı yaklaşım yalnız et ve balık istasyonunda değil suyla yoğun çalışan farklı hazırlık noktalarında da işlevsel bir seçim kriteridir.
Bu bölümün yıkama istasyonuna yakın kurulması da operasyonu sadeleştirir. Temizlenen ürün doğrudan hazırlık alanına alınabilir ve hazırlık tamamlandıktan sonra pişirme bölümüne aktarılabilir. Böylece tezgah tek başına seçilmiş bir mobilya değil mutfak akışının bağlantı noktası haline gelir.
Pastane ve hamur imalatında neden uzun tabla tercih edilir?
Pastane ve hamur imalatında çalışma biçimi lokanta hazırlığından farklıdır. Hamurun açılması, bölünmesi veya farklı üretim aşamalarının aynı yüzey üzerinde yürütülmesi daha geniş ve kesintisiz bir çalışma alanı gerektirebilir. Ürün sayfasındaki işletme tipi eşleştirmesinde de pastane ve hamur imalatı için uzun kesintisiz tabla öne çıkarılır.
Bir uzun çalışma yüzeyini çok sayıda kısa tezgahla bölmek aralarda birleşim ve geçiş noktaları oluşturur. İşletmede üretim yöntemi geniş bir tabla gerektiriyorsa tezgah uzunluğunun buna göre planlanması daha doğru olur. Bununla birlikte çok uzun parçaların mutfağa taşınabilirliği de önceden kontrol edilmelidir. Kapı genişliği, koridor dönüşü ve asansör gibi geçişler tek parça imalatın uygulanabilir olup olmadığını etkileyebilir.
Pastane ve kuru üretim bölümlerinde kapalı gövde de değerlendirilebilir. Ürün sayfasında kapalı gövdenin kuru malzemeyi tozdan koruyan bir düzen sunduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla tabla uzunluğu kadar tezgah altında ne tutulacağı da model kararına dahil edilmelidir.
Tezgah ölçüsü seçilmeden önce hangi noktalar kontrol edilmeli?
Seri bir ürünü doğrudan ölçüye göre seçmek yerine çalışma alanının bütünü ölçülmelidir. Duvarlar, kolonlar, su ve gider noktaları, prizler, diğer mutfak ekipmanları ve geçiş alanları tezgahın gerçek kullanım ölçüsünü değiştirir. Köşe dönüşü bulunan mutfaklarda L veya U biçimindeki yerleşimin birleşim noktası da önceden çözülmelidir.
· Tezgahın yıkama ve pişirme hattına göre konumu belirlenmelidir.
· Aynı yüzeyi kaç personelin kullanacağı hesaplanmalıdır.
· Alt bölümde açık raf mı kapalı depolama mı gerektiği netleştirilmelidir.
· Tabla üzerinde sabit veya hareketli ekipman bulunup bulunmayacağı belirlenmelidir.
· Kapı ve koridor gibi taşıma güzergahları ölçülmelidir.
· Duvara dayanan bölümlerde sırtlık ve tesisat konumları değerlendirilmelidir.
Özel ölçü üretimin avantajı bu kararların mutfağın gerçek yerleşimine göre ele alınabilmesidir. Özer Endüstriyel'in Zeytinburnu'ndaki fabrikasında yaptığı özel ölçü imalatlarda ölçü ve gövde tipi gibi unsurlar siparişe göre şekillendirilebilmektedir. Bu nedenle seçim aşamasında yalnız tezgahın toplam uzunluğunu bildirmek yerine kullanım noktası ve çevresindeki ekipmanlarla birlikte değerlendirme yapmak daha anlamlıdır.
Doğru tezgahı belirleyen asıl ölçüt nedir?
Restoran veya lokanta için uygun çalışma tezgahı en fazla özelliğe sahip model değil mutfağın iş yükünü en düzenli biçimde taşıyan modeldir. Hazırlık bölümünde yıkamadan pişirmeye kısa bir akış kurmak, gerekli çalışma derinliğini korumak ve alt gövdeyi gerçek depolama ihtiyacına göre seçmek temel karar noktalarını oluşturur.
Et ve balık hazırlığında temizlik erişimi ve durulama düzeni öne çıkarken pastane üretiminde kesintisiz tabla ve kapalı depolama ihtiyacı daha belirleyici olabilir. Bu ayrım yapıldığında tezgah seçimi yalnız ölçü karşılaştırması olmaktan çıkar ve işletmenin günlük çalışma biçimine göre şekillenen bir mutfak planlama kararına dönüşür.




