Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, vergi ve SGK prim borcu bulunan esnafın da belirli şartlarla Hazine faiz destekli kredilerden yararlanabileceğini açıkladı. Arnik, işletme kredilerinin 1,5 milyon TL’ye kadar çıkabildiğini belirtirken, Eskişehir’de krediye erişimin önündeki kefil, ipotek ve uzun bekleme sürelerinin kaldırılmasını istedi.
33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nı değerlendiren Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, yeni düzenlemenin özellikle vergi, SGK ve Bağ-Kur borcu bulunan esnaf açısından önemli olduğunu söyledi.
Arnik, borcu nedeniyle finansmana ulaşamayan esnafın kayıt dışı ve yüksek maliyetli borçlanmaya yönelmek zorunda kaldığını belirterek, düzenlemeyi "batışın eşiğindeki esnafa nefes borusu" olarak değerlendirdi.
“Borcu var diye kapıdan çevrilen esnaf için önemli adım”
Esnafın uzun süredir ciddi bir finansman sıkıntısı yaşadığını vurgulayan Arnik, şunları söyledi:
“Esnafımız borcu olduğu için krediye ulaşamıyor, krediye ulaşamadığı için de borcunu çeviremiyordu. Banka kapısı kapanınca lokanta, kasap ve yeme-içme esnafımız kayıt dışı borçlanmaya yöneliyor, tefecilerin eline düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalıyordu. Bu karar, esnafımızı o karanlık çıkmazdan kurtaracak önemli bir adımdır.”
Borçlu esnafa iki ayrı kredi seçeneği
Yeni uygulamanın ayrıntılarını anlatan Arnik, borçlu esnaf açısından iki farklı yol bulunduğunu ifade etti.
Arnik’in verdiği bilgiye göre, birinci seçenekte kredinin azami yüzde 25’ine karşılık gelen tutar banka tarafından doğrudan vergi dairesi veya SGK hesabına aktarılabilecek. Bu ödemenin bir yıl içinde toplam 300 bin lirayı aşamayacağını belirten Arnik, bu bölümde Hazine faiz indiriminin yüzde 25 olacağını kaydetti.
İkinci seçenekte ise borç kapatma yöntemini tercih etmeyen esnafın güncel oranlarla yıllık yüzde 24 finansman maliyeti üzerinden kredi kullanabileceğini söyledi.
“Borçlu esnafa yüzde 24, borçsuza yüzde 20 adil değil”
Arnik, borcu bulunmayan veya yapılandırmasını düzenli şekilde sürdüren esnafın yüzde 20, yapılandırılmamış borcu bulunan esnafın ise yüzde 24 yıllık finansman maliyetiyle kredi kullanabileceğini belirterek dört puanlık farka tepki gösterdi.
“Ödeme güçlüğü yaşayan borçlu esnafın omzuna dört puan daha yük bindirilmesi adil değildir” diyen Arnik, bu farkın geçici olması ve kaldırılması gerektiğini savundu.
İşletme kredisi 1,5 milyon TL’ye kadar çıkabilecek
Lokanta ve kasap esnafının kullanabileceği kredi miktarlarına da değinen Arnik, işletme kredilerinin kooperatifin risk grubu ve banka değerlendirmesine göre 1 milyon 500 bin liraya kadar ve azami 48 ay vadeyle kullandırılabildiğini söyledi.
İşyeri, makine ve teçhizat yatırımlarında ise üst limitin 3 milyon 500 bin liraya kadar çıkabildiğini belirten Arnik, bu rakamların her esnaf için otomatik bir hak anlamına gelmediğini, kooperatif ve banka değerlendirmelerinin devam edeceğini vurguladı.
“Kira, elektrik, doğalgaz ve vergi yükü esnafı bunalttı”
Eskişehir’de lokanta ve kasapların artan işletme giderleri karşısında zorlandığını ifade eden Arnik, kira, elektrik, doğalgaz, stopaj, KDV, personel ücretleri ve sosyal güvenlik primlerinin işletmeler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.
Arnik, “Esnafımız krediyi tenceresini kaynatmak, kirasını ve faturalarını ödemek, çalışanının maaşını verebilmek için istiyor. Finansmana ulaşamayan lokanta ve kasap esnafı kepenk kapatma noktasına sürükleniyor. Esnafa verilen kredi tüketim değil; üretim, istihdam ve şehir ekonomisine yatırımdır” dedi.
Eskişehir için plasman çağrısı
Arnik’in dikkat çektiği bir diğer konu ise Eskişehir’de krediye fiilen ulaşmanın zorluğu oldu. Açıklanan 1,5 milyon TL’lik üst limite rağmen birçok esnafın bu miktarın tamamına ulaşamadığını belirten Arnik, Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine ayrılan plasmanın artırılmasını istedi.
Kredi başvurularının iki-üç ay bekletilmemesi gerektiğini belirten Arnik, finansman taleplerinin müracaat tarihinden itibaren en geç 15-20 gün içerisinde sonuçlandırılması çağrısında bulundu.
“İki kefil ve ipotek kredi yolunu kapatmasın”
Bazı kredi başvurularında esnaftan hem gayrimenkul ipoteği hem de iki kefil talep edildiğini ifade eden Arnik, bu şartların finansmana erişimi güçleştirdiğini söyledi.
Arnik, “Bir taraftan kredi yolu açılırken diğer taraftan karşılanması güç teminatlarla bu yol yeniden kapatılmamalıdır. Halkbank şubeleri ile Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri başvuruları şeffaf, eşit ve hızlı biçimde sonuçlandırmalıdır” dedi.
“Bu bir borç affı değil”
Düzenlemenin yanlış anlaşılmaması gerektiğine de dikkat çeken Arnik, uygulamanın esnafın vergi veya prim borçlarını silmediğini ve her kredi başvurusunun kabul edileceği anlamına gelmediğini vurguladı.
Arnik, “Bu bir borç affı değil. Ancak finansmana erişemediği için batış noktasına sürüklenen esnafa yeniden nefes alma imkânı sunuyor. Bütün eksiklerine rağmen yapılan çalışma değerlidir” ifadelerini kullandı.
ESLOK olarak uygulamanın Eskişehir’de nasıl yürütüleceğinin takipçisi olacaklarını belirten Arnik, üyelerin doğru bilgilendirilmesi ve kredi başvurularının eşit şartlarda değerlendirilmesi için çalışmalarını sürdüreceklerini söyledi.
“Lokantanın ocağının, kasabın tezgâhının açık kalması; üretimin, istihdamın ve Eskişehir ekonomisinin korunması demektir” diyen Arnik, finansman koşullarının esnaf lehine daha da iyileştirilmesi çağrısında bulundu.
