Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, bankaların POS cihazlarından aldığı yüksek komisyon oranlarına tepki gösterdi. Yüzde 3-4 seviyelerindeki komisyonların küçük işletmeler için ciddi bir maliyete dönüştüğünü belirten Arnik, “Dükkânın riski esnafta, her satışın yüksek komisyonu bankalara. Küçük esnafı bu yükün altında yalnız bırakmayın” dedi.
Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, kartlı ödemelerin giderek yaygınlaştığını, buna karşılık POS komisyonlarının esnaf üzerindeki yükünün de arttığını söyledi.
Nakit kullanımının azalmasıyla POS cihazlarının işletmeler açısından vazgeçilmez hale geldiğine dikkat çeken Arnik, özellikle küçük işletmelerin yüksek komisyon oranları karşısında pazarlık gücünün sınırlı olduğunu ifade etti.
“Anayasa esnafı koruyun diyor”
Anayasa’nın 173’üncü maddesinde yer alan, “Devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır” hükmünü hatırlatan Arnik, ilgili kurumlara çağrıda bulundu.
Arnik, “Esnaf ve sanatkârımızı korumak bir lütuf değil, anayasal görevdir. Bu görev yalnızca özel günlerde esnafa övgü sıralayarak yerine getirilemez. Küçük esnaf yüksek banka kesintileri karşısında kendisini sahipsiz hissediyorsa hepimizin durup sorumluluğunu sorgulaması gerekir” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve BDDK’nın sorunun çözümü için adım atmasını isteyen Arnik, artan finansman maliyetleri ve banka kesintilerinin işletmelerin kâr marjlarını ciddi şekilde daralttığını savundu.
“Yüzde 3-4 komisyon esnafın belini büküyor”
Kartlı ödeme sistemlerinin vatandaş açısından kolaylık sağladığını ancak bunun maliyetinin yalnızca esnafa yüklenmemesi gerektiğini belirten Arnik, şöyle konuştu:
“Vatandaş kartıyla ihtiyacını karşılamaya, esnaf satışını sürdürmeye çalışırken küçük işletmenin pazarlık gücü giderek daralıyor. Esnafın ödeme sistemine duyduğu ihtiyaç, taşıyamayacağı yüksek POS komisyon maliyetlerine mahkûm olmasına dönüşmemelidir. Yüzde 3 ile yüzde 4 arasındaki komisyon yükü esnafımızın belini büküyor.”
Arnik, Merkez Bankası’nın faiz kararlarının ardından POS kullanım ve komisyon maliyetlerinin sürekli yükselmesinin kaçınılmaz bir durum olarak görülmemesi gerektiğini belirterek yasal düzenleme çağrısında bulundu.
“Biz bankalardan kredi almıyoruz. Kendi paramızı kullandırıyoruz. Tahsil edilen para bankaya geçiyor ve belirli bir süre kullanılıyor. Buna rağmen talep edilen bedeller çok yüksek. Merkez Bankası faiz artırdıkça POS kullanım ve komisyon ücretleri de artmak zorunda değil. Bununla ilgili yasal bir düzenleme getirilmeli. Bu bedeller işletmelerimizin maliyetlerine ciddi şekilde yansıyor.”
1 milyon TL kartlı satışta 37 bin 400 TL kesinti
POS komisyonlarının işletmeler üzerindeki etkisini örnek bir hesaplamayla anlatan Arnik, yüzde 3,74 oranı üzerinden şu değerlendirmeyi yaptı:
“Aylık 1 milyon liralık kartlı tahsilatın tamamına yüzde 3,74 komisyon uygulandığını varsayarsak aylık kesinti 37 bin 400 liradır. Aynı hacim ve oran 12 ay boyunca devam ederse rakam 448 bin 800 liraya ulaşıyor. Bütün esnafın aynı oranı ödediğini söylemiyoruz; bu örnek bir hesaplama. Ancak yükün büyüklüğünü göstermesi açısından önemli.”
“Milletvekilleri esnafın gerçek durumunu sorsun”
Eskişehir milletvekilleri başta olmak üzere tüm milletvekillerine çağrıda bulunan Arnik, esnafın yalnızca cirosuna değil giderlerine de bakılması gerektiğini söyledi.
“Seçim bölgelerinizde taksiye bindiğinizde, berbere, lokantaya, kasaba veya kahvehaneye gittiğinizde esnafın hâlini gerçekten sorun. Elinizi vicdanınıza koyun: Kaç esnaf borcunu nasıl ödeyeceğini düşünmeden yarınına güvenle bakabiliyor?
Sadece müşterinin ödediği hesabı görmeyin. Esnafın banka hesabından kesilen komisyonu, biriken faturalarını ve tedarikçi borcunu da görün. Esnafın derdi seçim dönemlerinde hatırlanıp sonra unutulacak bir konu değildir.”
Kamu bankalarına düşük komisyon çağrısı
Arnik, Halkbank, Ziraat Bankası ve VakıfBank’a da çağrıda bulunarak küçük esnaf için özel ve kalıcı bir POS tarifesi oluşturulmasını istedi.
“Küçük esnafa kalıcı düşük komisyon tarifesi oluşturun. Belirli aylık ciroya kadar komisyonsuz, en geç ertesi iş günü ödemeli tahsilata öncülük edin. Avantajları birkaç aylık kampanyalarla sınırlamayın. Komisyon indiriminin bedelini başka ücretlerle veya haftalar süren blokelerle geri almayın.”
Yazarkasa POS cihazı, rulo, bakım ve yazılım gibi giderlerin de işletmeler tarafından karşılandığını belirten Arnik, “Bankacılık hizmetinin elbette bir maliyeti olabilir ancak esnafın ödeme gücünün de bir sınırı var. Cihazı ve sarf malzemesini karşılayan esnafa bir de ağır POS komisyonu yüklenmemeli” ifadelerini kullandı.
“Esnaf biterse o makineleri kullanacak dükkân bulamazsınız”
Sorunun milyonlarca esnaf ve sanatkârı ilgilendirdiğini vurgulayan Arnik, ilgili kamu kurumları, bankalar ve siyasetçilerin ortak çözüm üretmesi gerektiğini belirtti.
Arnik açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bu mesele tabanın meselesidir. Esnaf ve sanatkârımızın sorunlarını sahada dinleyip karar mekanizmalarına taşımamak çözüm değildir. Siyasetçisi, kamu kurumu ve meslek kuruluşuyla herkes sorumluluk almalıdır.
Esnaf sahipsiz değildir, sahipsiz bırakılamaz. Alın terimiz bankaların komisyon hedeflerinin finansmanı değildir. Esnaf ve sanatkârımız biterse o POS makinelerini kullanacak dükkân da bulamazsınız.”
