Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, kırmızı et sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Arnik, krizin artık yalnızca fiyat artışı meselesi olmadığını, üretici, kasap esnafı ve vatandaş açısından ciddi bir çıkmaza dönüştüğünü söyledi.
“Üretici kazanamıyor, vatandaş alamıyor” diyen Arnik, hayvancılığın milli bir mesele olduğunu vurgulayarak, “Hayvancılık sahipsiz bırakılamaz” ifadelerini kullandı.
Tezgâhlarda satış değil endişe var
Vatandaşın alım gücündeki düşüşün kasap esnafını da doğrudan etkilediğini belirten Arnik, yüksek fiyatların sorumlusunun kasaplar olmadığını söyledi. Arnik, “Vatandaş artık kilogramla değil, gramla alışveriş yapıyor. Kasap tezgâhında ürün var ama vatandaşın cebinde para yok. Yüksek fiyatlardan en az vatandaş kadar kasap esnafı da rahatsızdır. Çünkü yüksek fiyat, düşük satış demektir” dedi.
Kasap esnafının bu süreçte suçlu değil mağdur olduğunu dile getiren Arnik, birçok işletmenin ayakta kalma mücadelesi verdiğini kaydetti.
Üretici maliyetler altında eziliyor
Hayvancılıkta en büyük sorunların üretim maliyetleri ve finansmana erişim olduğunu ifade eden Arnik, yem, mazot, elektrik ve işçilik giderlerinin üreticiyi zorladığını belirtti.
Arnik, “Üretici yem, mazot, elektrik ve işçilik maliyetleri altında eziliyor. Sözde düşük faizli hayvan alım kredileri ise uygulamada üreticiyi rahatlatmıyor. Üretici destek beklerken yeni maliyetlerle karşılaşıyor” diye konuştu.
Krediler düşük faizli, masraflar yüksek
Üreticilerin kredi kullanırken ciddi ek maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirten Arnik, düşük faizli olarak sunulan kredilerin masraf kalemleri nedeniyle üreticiye ağır yük getirdiğini söyledi.
Arnik, “Üreticiden kapasite raporu isteniyor, ipotek isteniyor, her tapu için yüksek ekspertiz ücretleri alınıyor. Sigorta masrafları, dosya giderleri, komisyonlar ve çeşitli bankacılık kesintileri üreticiye ilave yük getiriyor. Kredi düşük faizli deniliyor ancak masraf kalemleri nedeniyle üretici daha hayvanı ahıra sokmadan büyük maliyetlerin altına giriyor. Üretime destek olması gereken sistem, maalesef üreticiyi daha başlangıçta borç yüküyle karşı karşıya bırakıyor” ifadelerini kullandı.
Sevk ve pasaport işlemleri üreticiyi zorluyor
Hayvan sevk süreçlerinde yaşanan bürokratik engellere de dikkat çeken Arnik, uygulamadaki prosedürlerin sahadaki gerçeklerle uyuşmadığını söyledi.
Arnik, “Üretici satın aldığı hayvanı zamanında sevk edemiyor. Aşı ve sevk prosedürleri nedeniyle haftalarca beklemek zorunda kalıyor. En küçük eksiklikte hayvan başına ve araçlara ağır para cezaları uygulanıyor. Üreticinin önüne engel koyan değil, üretimin önünü açan bir sisteme ihtiyaç var” dedi.
Kasap esnafı da maliyetler altında
Kasap esnafının da ağır mali yük altında olduğunu belirten Arnik, KDV, stopaj, kira artışları, SGK primleri, personel giderleri, enerji maliyetleri ve işletme giderlerinin esnafı nefessiz bıraktığını ifade etti.
Arnik, “Bugün birçok işletme para kazanmak için değil, ayakta kalabilmek için mücadele ediyor. Kasap esnafı fiyatların sebebi değil, yaşanan tablonun mağdurudur” dedi.
Çözüm tezgâhta değil, politikalarda
Kırmızı et sorununda çözümün kasap tezgâhında değil, üretimi koruyacak kalıcı politikalarda aranması gerektiğini vurgulayan Arnik, “Üretici çaresiz, vatandaşın cebinde para yok, esnafın dayanacak gücü kalmadı. Sorunun kaynağı kasap tezgâhı değildir. Sorun üretimde, maliyetlerde ve yanlış işleyen süreçlerdedir. Hayvancılık milli bir meseledir. Çözüm günü kurtaran değil, üretimi koruyan hükümet politikalarındadır” diye konuştu.
Hükümete acil çağrı
Arnik, kırmızı et sektöründe yaşanan sorunların çözümü için şu adımların atılması gerektiğini belirtti:
Yem ve mazot desteklerinin artırılması, hayvancılık kredilerindeki faiz yükü ve bankacılık masraflarının azaltılması, ekspertiz, ipotek ve dosya masraflarının yeniden düzenlenmesi, üretici desteklerinin zamanında ödenmesi, hayvan sevk ve pasaport işlemlerindeki bürokrasinin azaltılması gerektiğini kaydetti.
Ayrıca KDV, stopaj ve işletme maliyetleri konusunda esnafa nefes aldıracak düzenlemeler yapılmasını isteyen Arnik, küçük ve orta ölçekli besiciler için özel destek paketleri hazırlanması ve Et ve Süt Kurumu’nun piyasada daha etkin ve düzenleyici rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Bugün üreticiyi kaybedersek, yarın eti de kaybederiz
Açıklamasının sonunda hükümete çağrısını yineleyen Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, “Üretici kazanacak ki hayvancılık yaşayacak. Hayvancılık yaşayacak ki kasap ayakta kalacak. Kasap ayakta kalacak ki vatandaş uygun fiyatla ete ulaşabilecek. Bugün üreticiyi kaybedersek, yarın eti de kaybederiz. Artık üreticiyi, esnafı ve vatandaşı birlikte koruyan güçlü ve kalıcı adımlar atılmalıdır” ifadelerini kullandı.
