İnternet dolandırıcılığı olaylarında aynı banka hareketinin iki ucunda iki ayrı kişi bulunur. Bir tarafta parası çekilen mağdur, diğer tarafta hesabına para gelen ve hesabı bloke edilen hesap sahibi vardır. Bu yazıda hesap kiralama iddiasıyla karşılaşan ve karşılaşmayan herkesin bilmesi gereken ilk adımları, 2026 değişikliğini ve paranın kaderini belirleyen kısa süreleri ele alıyoruz. Anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir ve her olay kendi koşullarında değerlendirilmelidir.
Mağdur İçin İlk Saatlerde Hangi Adımlar Önemlidir?
Dolandırıcılık fark edildiğinde para henüz hesaptan hesaba dolaşıyor olabilir, bu nedenle sıralama büyük önem taşır. Önce banka aranmalı, işlem ve karşı hesap bilgisi söylenerek hareketin durdurulması istenmelidir. Bankanın bu talebe nasıl yanıt vereceği her olayda değişir, ancak talebin erken tarihli ve kayıtlı olması sonraki aşamalarda yararlıdır.
Ardından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı ya da sözlü şikâyette bulunulur. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesi, ihbar ve şikâyetin başsavcılığa veya kolluk makamlarına yapılabileceğini, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olabileceğini söyler. Şikâyet edilmeden saklanan deliller zamanla kaybolabileceğinden aşağıdaki kayıtlar ilk günlerde değiştirilmeden alınmalıdır.
• Sahte ilanın, mesajın veya sayfanın ekran görüntüsü ile bağlantı adresi
• Banka dekontu, işlem numarası ve karşı tarafın IBAN bilgisi
• Yazışmaların tamamı ve arama kayıtlarını gösteren telefon dökümü
• Bankaya yapılan bildirimin tarihi ve varsa başvuru numarası
İnternet Dolandırıcılığı Hangi Suç Olarak Değerlendirilir?
Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesi hileli davranışlarla aldatarak haksız yarar sağlamayı basit dolandırıcılık sayar. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması ise 158. maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki nitelikli hâldir. Bu bentte cezanın alt sınırı dört yıla çıkar ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Sahte bankacı veya kamu görevlisi rolüyle arayanlar bakımından aynı maddenin (l) bendi de gündeme gelir. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde bir kat artırılır.
Hesap Kiralama 2026'dan Sonra Nasıl Değerlendirilir?
Banka hesabını, kartını veya erişim bilgilerini karşılık beklentisiyle başkasına kullandırmak, hesaba dolandırıcılık geliri yattığında iştirak tartışmasına yol açar. 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle TCK m.158'e dördüncü fıkra eklenmiş ve bu fıkra yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hükme göre dolandırıcılığa iştirak, haksız menfaat sağlamak amacıyla ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir.
Bu düzenleme fiili suç olmaktan çıkarmaz, yalnızca cezada indirim öngörür. Hesabını verdiği kişinin ne yapacağını bilmediğini veya kandırıldığını ileri süren kişinin savunması ise ayrıca ve somut delillerle ele alınır.
Hesaba Konan Bloke Hangi Hukuki Yola Dayanır?
Hesap sahipleri çoğunlukla blokenin kaynağını bilmediği için yanlış kapıyı çalar. Aşağıdaki tablo, soruşturma kaynaklı iki ayrı yolu ve icra takibi kaynaklı haczi birbirinden ayırır. Hangi işlemle karşılaşıldığı bankadan veya savcılık yazısından öğrenilmeden yapılan başvuru zaman kaybettirebilir.
|
İşlem |
Kim karar verir |
Hesap sahibinin başvuru yolu |
|
CMK m.128/A askıya alma |
Banka veya ödeme kuruluşu, en çok 48 saat |
Cumhuriyet başsavcılığına başvuru, savcı 24 saatte karar verir |
|
CMK m.128/A elkoyma |
Hâkim ya da gecikmesinde sakınca varsa savcı |
Hâkim onayı ve karara karşı kanun yolları |
|
CMK m.128 elkoyma |
Hâkim kararı |
Karara karşı kanun yolları |
|
İcra haczi |
İcra müdürlüğü |
İcra hukukundaki şikâyet ve diğer yollar |
CMK m.128/A Askıya Alma Süreleri Nasıl İşler?
Kanun, nitelikli dolandırıcılığın (m.158/1-f ve l) yanında nitelikli hırsızlık ile kart kötüye kullanma suçlarında da makul şüphe bulunması hâlinde suçta kullanılan hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına izin verir. Kurum askıya almayı ve hesap hareketlerini derhâl başsavcılığa, ayrıca hesap sahibine bildirir. Hesap sahibi kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir ve savcı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir.
Askıya alma süresi içinde suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir. Savcı emriyle yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Elkonulan paranın suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.
Mağdur Zararını Hukuk Davasıyla Nasıl Geri İster?
Ceza soruşturması failin cezalandırılmasını hedefler, parayı geri almak için ek bir yol gerekebilir. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı fiille zarar veren zararı gidermekle yükümlüdür, 77. madde ise haklı sebebe dayanmayan zenginleşmenin iadesini düzenler.
Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Tazminat, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngören bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır. Parayı geri alma, savcılıktaki elkoyma ve iade sürecinin yanında yürüyen bir tazminat davası seçeneğidir ve hesap hareketleri ile dekontlar bu aşamada delil olarak kullanılır.
Hesap Sahibi Olarak Hangi Hataları Yapmamalı?
Bloke bildirimini alan kişi çoğu zaman parayı başka hesaba aktarmaya çalışır. Oysa askıya alma sürerken yapılan transferler başka kuruma bildirilebilir ve durumu zorlaştırabilir. Önce bildirimin hangi kurumdan geldiği ve hangi işlemlere ilişkin olduğu yazılı olarak öğrenilmelidir.
Başsavcılığa yapılacak başvuruda paranın kaynağı, hesaba yatan tutarlarla ilişkisi ve belgeler açıkça anlatılmalıdır. Yanlış anlatım sonradan çelişki yaratır. Etkin pişmanlığı düzenleyen TCK m.168, kovuşturma başlamadan zararın tamamen giderilmesi hâlinde cezanın üçte ikisine kadar indirilmesine imkân tanır.
Bloke ve Şikâyet Sürecinde Hukuki Destek
Askıya alma ve elkoyma süreleri saatlerle ölçüldüğü için gecikme, hem mağdurun hem hesap sahibinin konumunu etkileyebilir. Dosyayı bir bilişim hukuku avukatı ile birlikte incelemek, blokenin hangi hukuki yola dayandığını ve doğru başvuru merciini erken belirlemeyi sağlar. Olayın veya hesabın İstanbul'da bulunduğu dosyalarda başsavcılığa verilecek dilekçeyi ve belge listesini hazırlamak için İstanbul avukat desteği almak da süre kaybını azaltır.
Yazı genel olarak bilgilendirmek için hazırlanmıştır ve belirli bir olay hakkında hukuki görüş içermez. Süreler, belgeler ve sonuçlar her olayda ayrıca değerlendirilmelidir.





