Eskişehir’de çalışanların ve işten ayrılmayı düşünenlerin merak ettiği konular arasında yer alan tazminat süreçleri, esasında işçi ile işveren arasındaki dengenin korunmasını amaçlayan düzenlemelere dayanır. Bu kapsamda ihbar, taraflardan birinin iş akdini bitirmek istemesi halinde diğer tarafa önceden bildirimde bulunma zorunluluğunu ifade eder. Kıdem tazminatı ise bir iş yerinde uzun süre emek veren personelin belirli koşulları sağlaması halinde ödenen tutardır.
Eğer çalışma hayatında herhangi bir anlaşmazlık yaşanırsa her iki tarafın da yasal yollara başvurma ihtiyacı doğabilir. İş hukuku kapsamında ele alınan konularda taraflar, hak kaybına uğramamak için birtakım resmi prosedürleri takip edebilir. Bu noktada Eskişehir avukat eşliğinde yasal yollara başvurulabileceği gibi yasal temsilci olmadan, bireysel şekilde de süreç yürütebilir.
Haberimizin devamında kıdem ve ihbar tazminatına dair merak edilenler, hesaplama yolları, işten çıkarılma halinde hangi tazminatların alınabileceğine dair detayları inceleyebilirsiniz.
Kıdem ve İhbar Tazminatı Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, belirli şartları karşılayan çalışanlara işten ayrılırken ödenen toplu paradır. İhbar tazminatı ise kanunun öngördüğü bildirim sürelerine uyulmaması halinde karşı tarafa ödenen tazminat türüdür. Her iki kalem de çalışanın son brüt ücreti temel alınarak hesaplanır. Hesaplama sırasında ek ödemeler ve yemek yardımı gibi olanaklar da dikkate alınır.
Tazminat tutarlarının tespit edilmesinde izlenen temel hesaplama adımları şu şekildedir:
-
Brüt Ücretin Belirlenmesi: Çalışanın aldığı son net ücrete düzenli yapılan ikramiye, prim ve sosyal yardımlar eklenerek giydirilmiş brüt ücret bulunur.
-
Hizmet Süresinin Tespiti: İşe başlama tarihi ile işten ayrılış tarihi arasındaki tam yıl, ay ve gün hesabı ayrıntılı biçimde çıkarılır.
-
Kıdem Tazminatı Tutarı: Her tam yıl için bir aylık giydirilmiş brüt ücret hesaplanır, artan günler ise oranlanarak tutara ilave edilir.
-
İhbar Süresi Tespiti: Çalışanın iş yerindeki kıdemine göre kanun tarafından belirlenen 2 ila 8 haftalık ihbar süresi tespit edilir.
-
Yasal Kesintilerin Yapılması: Elde edilen brüt tutarlardan damga vergisi ve ihbar tazminatı için gelir vergisi kesilerek net tutar belirlenir.
Yukarıda sıralanan adımlar çerçevesinde yapılan hesaplamalar, iş sözleşmesinin feshine ilişkin ayrıntılar doğrultusunda şekillenir. Bununla birlikte yasal tavan sınırları ve güncel oranlar da hesaplama neticesinde elde edilecek nihai rakamı etkileyen unsurlar arasındadır.
Hem Kıdem Hem İhbar Tazminatı Alınabiliyor mu?
İş akdinin feshedilme şekli, her iki tazminatın birlikte alınıp alınamayacağını belirleyen ana unsurlardan biridir. İşverenin haklı bir neden olmadan işçiyi işten çıkarması durumunda hem kıdem hem de ihbar tazminatı hakkı doğabilir. Ancak işçinin haklı bir nedeni bulunmaksızın kendi isteğiyle istifa etmesi durumunda iki tazminat hakkı da kaybedilebilir.
Bazı özel koşullarda ise sadece kıdem tazminatı ödemesi gündeme gelir. Örneğin emeklilik, askerlik veya kadın çalışanların evlilik nedeniyle işten ayrılması hallerinde kıdem tazminatı ödenir fakat ihbar tazminatı talep edilemez. Bu aşamada hak kaybına uğradığını düşünen işveren de işçi de yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. Sürece, Eskişehir avukat nezdinde başvurulması ise şart değildir. Her iki taraf da avukata başvurmadan da yasal yollara müracaat edebilir.
Tazminatını Alamayan İşçi Ne Yapabilir: Eskişehir’de İş Mahkemesi Süreçleri
İş sözleşmesi sona erdiği halde ödenmeyen haklar için yasal yollara müracaat imkanı mevcuttur. İş kanunu kapsamındaki alacaklarda öncelikle arabuluculuk şartı aranır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması durumunda ise görevli mahkemelerde dava açma süreci başlar. Taraflar, iddialarını yazılı deliller ve tanık beyanları ile ispat etme yükümlülüğü altındadır.
İşçinin tazminat alacaklarını tahsil etme sürecinde izlenebilecek aşamalar aşağıdaki gibidir:
-
Arabuluculuk Başvurusu: Dava açmadan önce yetkili arabuluculuk bürosuna başvurularak uyuşmazlığın çözümü için ilk adım atılır.
-
Dava Dilekçesinin Hazırlanması: Arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlanması halinde alacak kalemleri net bir şekilde belirtilerek dava açılabilir.
-
Delillerin Sunulması: Çalışma süresini ve ücreti kanıtlayan bordrolar, banka kayıtları ve emsal ücret araştırmaları mahkemeye verilir.
-
Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme tarafından atanan uzman bilirkişi, dosyadaki veriler ışığında net alacak tutarlarını hesaplar.
-
Karar ve İcra Takibi: Mahkemenin tazminat yönünde karar vermesiyle birlikte alacağın tahsili amacıyla icra işlemleri başlatılabilir.
Gerekli başvuru sürelerinin ve delil toplama aşamalarının takibi davanın seyri açısından büyük önem taşır. Bölgedeki iş mahkemelerinin görev alanına giren uyuşmazlıklarda Eskişehir iş hukuku avukatı, süreçleri mevzuata uygun usul kuralları dâhilinde yürütme sürecinde müvekkillerini temsil eder. Bununla birlikte yasal temsilci olmadan da dava süreci takip edilebilir.





