Bazı insanlar vardır, hayat onlara hep güler yüzle bakmaz; ama onlar gülümsemeyi hiç bırakmaz. İşte o insanlardan biri, Erdoğan Ercan. Eskişehir’in sevilen, sayılan, naif ve beyefendi iş insanı... Onu yıllardır tanırım. Her karşılaşmamızda o sıcak tebessümü, o alçakgönüllü haliyle gönülleri fetheder. Ama geçtiğimiz günlerde gazetecilerle bir araya geldiği yemekli toplantıda, onun sadece bugünkü portresini değil, o portrenin arkasındaki destansı mücadeleyi dinledim. Dinledikçe şaşırdım, dinledikçe duygulandım. Hayata sıfırın altında başlamış bir adamın, nasıl olup da bu şehrin en köklü esnaflarından biri haline geldiğine tanıklık ettim.

Kimi çocuklar erken büyür. Erdoğan Ercan da onlardan biri. Henüz ilkokul dördüncü sınıfa giderken, Ankara’nın gecekondu semtlerinde, elinde testiyle “Buz gibi su içen var mı?” diye bağırarak başladı hayat serüvenine. Cebeci Pazarı’nda, Sıhhiye’de... O testiden kazandığı beş kuruşlarla önce Kader Kısmet sakızı sattı, sonra gazete, sonra simit... Kim bilir kaç kez yoruldu, kaç kez üşüdü, kaç kez aç kaldı? Ama hiç yılmadı.

Otelcilik sektörüne adım attığında daha çocuk yaştı. Köşk Restoran’dan Dedeman Oteli’ne, oradan Büyük Ankara Oteli’ne uzanan yolculukta hep en alt kademeden başladı ama hep canla başla çalıştı. Komilikten şef komiliğe, oradan şarap garsonluğuna (sommelier) yükseldi. O dönem İngilizce öğrenmek için Amerikan Kültür Merkezi’ne kayıt oldu. Arkadaşları öğle arasında okey oynarken, o ders çalışıyordu. Otelin ziyafet salonunun arkasındaki sessiz odada, sanatçıların soyunma odasında İngilizce gramer kitaplarına gömülüyordu. Henüz on altı, on yedi yaşındaydı.

Askerlik çağı geldiğinde, Büyük Ankara Oteli’ndeki abileri onu Genelkurmay İkinci Başkanı’na emanet etti. Ankara Orduevi’nde Amerikan barın sorumluluğunu üstlendi. Barın kârlılığını o kadar yükseltti ki, Binbaşı Mustafa Özbek onu çağırıp “Oğlum, sen artık asker karavanasından değil, bizim mutfaktan ye” dedi. Askerliğinin sonuna doğru kafasına koymuştu: Yurt dışına gidecekti. Kanada’ya, Londra’ya mektuplar yazdı. Birinden olumsuz cevap aldı, diğerinden “kadro yok” yanıtı geldi. Ama yılmadı. Genelkurmay’da tanıştığı bir otelcilik mezunu ona “British Railways otellerine yaz” dedi. Ve o mektup, hayatının dönüm noktası oldu.

Tezkeresini aldığında pasaport işlemleri için bütün evrakları önceden hazırlamıştı. Babasının Porsuk Oteli’ndeki tanıdığı sayesinde pasaportu akşam saat beşte eline aldı. Ama cebinde sadece 30 dolar vardı. Kırıkkale’deki halasından 150 lira borç aldı, o parayla dolar aldı. Valizinde ne mi vardı? Bir yedek gömlek, iki yazlık kazak, üçer takım iç çamaşır, diş fırçası ve diş macunu... Ne yedek ayakkabı, ne yedek pantolon. Sadece üzerindeki takım elbise. İstanbul Havalimanı’nda annesi ve babası onu uğurlarken, henüz 22 yaşında, önünde koca bir bilinmezlik vardı.

İngiltere’de yıllarca çalıştı. Kardeşlerini de yanına aldı, onları oraya yerleştirdi. Ama içinde hep bir memleket hasreti vardı. Bir yıl sonra Türkiye’ye döndüğünde ailesi onu evlendirdi. Hanımıyla birlikte İngiltere’ye döndü ama hanımı orada uyum sağlayamadı. Kayınpederi ve kayınvalidesi iki kez İngiltere’ye geldiler, “Gelin, beraber çalışalım” dediler. Sonunda Türkiye’ye, Eskişehir’e döndüler.

Eskişehir’de kayınpederinin ortak olduğu kuyumcular vardı. Sarar Altın... Nevzat Güneş’in amcasının mağazasını çalıştırdı. Ama kendi kendine “Bizim mutlaka kendimize ait bir kuyumcu mağazası açmamız lazım” dedi. Atilla Şanlı’nın Doktorlar Caddesi’ndeki dükkânını iki kilo altın hava parasıyla devraldı. İngiltere’deki kardeşlerine “Gelin, artık geri dönün” dedi. Onları işe aldı, eğitti, her gün ders verdi. Bir yıl boyunca Aybey Apartmanı’ndaki evinde onlara bir oda verdi. Hanımı çamaşırlarını yıkadı, yemeklerini yaptı. Bir yıl boyunca kardeşlerine işi öğretti. Sonra kuyumcu mağazasını hızla büyüttüler.

O dönem bilezik imal eden Tatar bir abi vardı. Erdoğan Ercan ona gidip “Abi, bana biraz açık hesap mal verebilir misin? Sermayemiz çok az” dedi. O abi, “Normalde başkasına en fazla bir kilo açık veririm ama sen aç bakalım Erdoğan, yardımcı olurum” dedi. Hatta “Ben yengenle Londra’ya gidiyorum” deyince, Erdoğan Ercan hemen İngiltere’deki kardeşine telefon açtı: “Onları karşıla, hiçbir masraf ettirme, her yeri gezdir.” Kardeşi de onları gezdirdi, ağırladı. Bu iyiliğin üzerine o abi, dükkânı açınca Erdoğan Ercan’a on kilo altın verdi. On kilo! Dile kolay... O zamanın parasıyla altmış milyon lira. Kimse kimseye vermez. Ama Erdoğan Ercan’a verdiler. Çünkü o, iyiliğin karşılığını her zaman fazlasıyla ödemişti.

Şimdi geriye dönüp baktığımda, Erdoğan Ercan’ın hikâyesi bana şunu anlatıyor: Hayat size sıfırın altında başlasa bile, çalışkanlık, dürüstlük ve iyilikle her engeli aşabilirsiniz. O, işten zarar edeceğini bilse bile “Müşteri her zaman haklıdır” diyen bir esnaf. Naif, beyefendi, yardımsever... Eskişehir’in sevilen köklü esnaflarından biri. Ercan Kardeşler Kuyumculuk ve Ufuk Otomotiv’in kurucusu. Ama hepsinden öte, hayata sıfırın altında başlayıp zirveye ulaşan bir mücadele adamı.

O toplantıda onu dinlerken, gözlerimin dolduğunu itiraf etmeliyim. Çünkü Erdoğan Ercan’ın hikâyesi, sadece bir iş insanının başarı öyküsü değil; aynı zamanda bir babaya, bir anneye, bir halaya, bir Tatar abiye, bir binbaşıya ve nice isimsiz kahramana minnetin hikâyesi. O, kendisine uzatılan her eli tutmuş, sonra kendi elini başkalarına uzatmış. Ve bugün Eskişehir’de adı anıldığında, insanların yüzünde bir tebessüm oluşuyorsa, bu boşuna değil.

Erdoğan Ercan’a nice sağlıklı, huzurlu yıllar diliyorum. İyi ki varsın Erdoğan abi, iyi ki bu şehre değer kattın. Ve iyi ki o yemekli toplantıda hikâyeni bizlerle paylaştın. Çünkü bazı hikâyeler, sadece dinlenmez; ilham olur, ders olur, yol gösterir. Seninki de onlardan biri...



Not: Bu yazıyı hazırlarken “acaba turizm sektörüne devam etseydi nasıl olurdu?” diye düşünmeden edemedim. Çünkü, bir saatlik yemek sohbetinde turizmle uğraştığı zamanları anlatırken gözlerinin içi gülüyordu ve enerjisi bambaşkaydı.